„21.4.4. Kompensacja wydłużeń cieplnych
Przewody rurowe w instalacjach ogrzewczych, przez które przepływa czynnik o temperaturze znacznie różniącej się od temperatury otoczenia, zmieniają swą długość na skutek zmian temperatury. Wydłużenia przewodów są w przybliżeniu proporcjonalne do wielkości zmian temperatury.
Aby nie dopuścić do powstawania zbyt dużych sił i naprężeń w przewodach, należy zapewnić im możliwość swobodnego wydłużania się stosując odpowiednie wydłużki (kompensatory) lub kompensację naturalną (samokompensację).
Kompensacja naturalna polega na układaniu przewodów w linii łamanej. Umożliwia to swobodne wydłużanie się odcinków prostych na skutek uginania się kolan lub łuków. W tym wypadku występuje jednak pewne ugięcie i przesunięcie osi przewodów. Zdolność samokompensacyjną załamania pod kątem prostym można odczytać z odpowiednich nomogramów lub obliczyć za pomocą odpowiedniego wzoru.
Jeżeli nie można wykorzystać samokompensacji przewodów do przeniesienia ich wydłużeń cieplnych, to stosuje się wydłużki (kompensatory), najczęściej Ukształtowe gładkie. Działanie wydłużki ogranicza jej zakres wydłużenia, zwany zdolnością kompensacyjną. Zdolność kompensacyjną wydłużeń Ukształtowych oraz wartość siły odkształcenia można określić na podstawie nomogramów lub odpowiednich wzorów.“(3)